Cobots: roboty współpracujące

---

​Czym są roboty współpracujące i gdzie mają sens w pakowaniu końcowym (EoL)

Robot współpracujący (cobot) to robot przemysłowy zaprojektowany tak, aby mógł pracować blisko człowieka – w tym w tej samej przestrzeni roboczej – pod warunkiem poprawnie zaprojektowanej aplikacji i wykonanej oceny ryzyka. Kluczową cechą jest wbudowana funkcja bezpieczeństwa (m.in. ograniczanie siły/prędkości i bezpieczne zatrzymanie przy kontakcie) oraz „użytkowość wdrożeniowa”: łatwiejsze uruchomienie, szybkie przezbrojenia i możliwość przenoszenia między stanowiskami w zależności od potrzeb produkcji.
W praktyce „cobot” nie jest magicznie „zawsze bezpieczny” — o bezpieczeństwie decyduje cała aplikacja, czyli: robot + chwytak/narzędzie + detal + otoczenie (przenośniki, palety, bariery, człowiek, inne maszyny). Dlatego integrator musi wykonać ocenę ryzyka i dobrać środki ochronne adekwatne do zadania.

---

---

Dlaczego coboty tak dobrze pasują do EoL (End-of-Line)?

Pakowanie końcowe (EoL) ma kilka cech, które naturalnie sprzyjają robotyzacji współpracującej:

• Powtarzalność i ergonomia: przenoszenie, odkładanie, układanie, kompletacja — dużo ruchu, często monotonnego i obciążającego.
• Zmienność: różne SKU, krótkie serie, sezonowość (pikowe okresy) — wartość daje szybkie przezbrojenie i „przenoszalność” aplikacji.
• Wąskie gardła: EoL często „nie nadąża” za produkcją (zwłaszcza przy ręcznym paletyzowaniu lub ręcznym układaniu do kartonu).
• Jakość i powtarzalność: stała ścieżka ruchu i precyzja ograniczają błędy pakowania i uszkodzenia produktu.

Producentowe opisy zastosowań EoL zwykle wymieniają wprost m.in. formowanie kartonów, pakowanie do kartonów i paletyzowanie jako „core” dla cobotów w końcówce linii.

---

Typowe zastosowania cobotów w liniach pakowania końcowego (EoL)

Poniżej masz „mapę” najczęstszych wdrożeń — od prostych po bardziej zaawansowane.

1) Pakowanie do kartonów (case packing) i kompletacja (pick & place)
Co robi cobot: pobiera produkt (lub multipack) z przenośnika/stołu i odkłada do kartonu według wzoru (warstwy, przekładki, orientacja).
Kiedy ma sens:

• duża liczba powtórzeń, ręczna praca „na nadgarstkach” i „na plecach”
• wrażliwe produkty (delikatne, kosmetyki, spożywcze pakowane)
• potrzeba powtarzalnego ułożenia pod dalsze operacje (zamknięcie, etykieta, stabilizacja)

Co jest krytyczne: dobór chwytaka (podciśnienie/mechaniczny), kontrola jakości pobrania, „fail-safe” przy braku produktu.

2) Formowanie kartonów i proste operacje „kartonowe”
W EoL cobot może wspierać procesy okołokartonowe: podawanie elementów, odkładanie przekładek, wkładanie insertów, odkładanie akcesoriów, a w niektórych układach również operacje powiązane z formowaniem kartonu (zależnie od koncepcji linii).

3) Paletyzowanie (robotic palletizing)
Co robi cobot: układa kartony/zgrzewki/worki na palecie według wzoru, warstwa po warstwie.
Gdzie wygrywa:

• gdy dziś paletyzacja jest ręczna i stanowi „ostatni hamulec” linii
• gdy wzory ułożenia często się zmieniają (różne wysokości, różne formaty)
• gdy potrzebujesz prostego edytowania wzorów bez pisania kodu (często dostępne są narzędzia/aplikacje upraszczające projektowanie wzorów).

Krytyczne elementy: stabilność ładunku (dociśnięcie, orientacja), wykrycie palety/warstwy, strefy bezpieczeństwa przy ruchu nad paletą.

4) Obsługa przenośników i maszyn EoL (machine tending dla pakowania)
Cobot może pełnić rolę „operatora pomocniczego” dla urządzeń końcówki linii:

• odkładanie/odbiór kartonów przed/za zaklejarką
• podawanie do bandowania/wiązania
• buforowanie na odcinkach transportu (przejęcie strumienia przy skokach wydajności)

Tu największą wartość daje odsprzęgnięcie człowieka od „biegania” między stanowiskami.

5) Kontrola jakości w pakowaniu (quality inspection)
Warianty: kamera/wizja + cobot, który ustawia produkt do inspekcji, obraca go, odkłada do OK/NOK. Producentowe materiały często grupują „quality inspection” jako jedną z głównych klas zastosowań.

---

Inne zastosowania cobotów w pakowaniu (poza EoL)

Cobota warto rozważyć także wcześniej w procesie:

• Pakowanie pierwotne (primary packing) – np. delikatne odkładanie produktów do tacki/gniazda, sortowanie, proste manipulacje przed zamknięciem opakowania.
• Etykietowanie / aplikacja elementów – naklejki, insert, ulotka, próbka (w zależności od technologii i wymagań dokładności).
• Operacje pomocnicze – dozowanie (klej, uszczelniacz), proste prace wykończeniowe lub obsługa stanowisk montażu opakowań (często łączone z pakowaniem).

---

Bezpieczeństwo: najważniejsza część wdrożenia (i najczęstsze źródło błędów)

W aplikacjach współpracujących „sedno” to ocena ryzyka i dobór środków bezpieczeństwa do realnych zagrożeń (narzędzie, krawędzie kartonu, masa ładunku, przenośniki, strefa palety, ostre detale itd.). Materiały techniczne producentów podkreślają, że:

• robot jest „częściowo ukończoną maszyną”, a bezpieczeństwo zależy od kompletnej aplikacji,
• integrator powinien bazować na normach ISO 12100 oraz ISO 10218-2, a ISO/TS 15066 daje dodatkowe wskazówki dla zastosowań współpracujących,
• ocena ryzyka jest procesem iteracyjnym i musi być wykonana przed pierwszym uruchomieniem aplikacji.

W kontekście norm: ISO/TS 15066 jest wskazywana jako uzupełnienie ISO 10218, opisuje koncepcje współpracy i wymagania ich osiągnięcia (w tym odniesienia do badań dot. progów bólu/uderzeń).

---

Kontakt

DI-ZET Sp. z o.o. Sp. K.
​ul. Ochocza 2
04-942 Warszawa
NIP 1130112465

​Dział handlowy
Tel.: 501 685 074
[email protected]
​DI-ZET.pl
Polityka prywatności firmy DI-ZET Sp. z o.o. Sp. K.

---